Kısa cevap: Küçük işletmelerin yapay zekâyla imtihanı vakit değil, başlangıç cümlesidir. Aşağıda altı mesleğe özel, kopyala-yapıştır hazır prompt paketleri ve günlük 15 dakikalık bir yapay zekâ rutini var. Köşeli parantezleri doldurun, gerisini modele bırakın.
Kurumsal eğitimlerde yöneticilerle, esnaf ziyaretlerinde işletmecilerle konuşuyorum. İkisinin yapay zekâ meselesi tamamen farklı: yönetici "strateji" sorar, esnaf "bana ne yazdıracak?" diye sorar. Haklıdır da — restoranın Instagram hesabını yöneten kişi, aynı zamanda kasiyerdir. Ona "prompt mühendisliği öğren" demek, "önce maraton koş, sonra dükkânı aç" demek gibidir. Bu yazı maraton değil, hazır paket verir. Teoriyi merak eden Prompt Nedir? ile başlar; işi acil olan aşağıdan mesleğini bulur.
Başlamadan: 30 Saniyelik Bağlam Cümlesi
Paketlere geçmeden tek hazırlık: işletmenizi tek cümleyle tanıtan bir "bağlam cümlesi" yazın ve her sohbetin başına yapıştırın. Örnek: "Kadıköy'de 10 yıllık esnaf lokantasıyız; müşterimiz öğleci çalışanlar ve akşam aileleri." Bu cümle, modelin tonunu ve örneklerini baştan ayarlar; her promptta işinizi yeniden anlatmak zorunda kalmazsınız. Telefonunuzun notlarına kaydedin, kopyala-yapıştır hazır dursun.
Paket 1: Restoran ve Kafe
Günün menü duyurusu
Güçlü: "Bir [Anadolu mutfağı] restoranının Instagram hesabı için günün menü duyurusunu yaz. Menü: [mercimek çorbası, tas kebabı, sütlaç]. Ton: sıcak ve iştah açıcı, 3 cümle. Sonda 5 hashtag ve 'rezervasyon için DM' cümlesi ekle."
Olumsuz yoruma cevap
Güçlü: "Şu Google yorumuna işletme sahibi adına cevap yaz: '[yorumu yapıştırın]'. Savunmaya geçme, özür dile, somut çözüm öner (ücretsiz tatlı, iade, davet), 4 cümleyi geçme. Ton: profesyonel ve samimi."
Haftalık içerik planı
Güçlü: "[Kafe adı] için 1 haftalık Instagram içerik planı çıkar: günde 1 gönderi. Her güne konu, 2 cümlelik metin taslağı ve fotoğraf önerisi yaz. Pazartesi motivasyon, çarşamba ürün, cuma müşteri yorumu olsun."
Paket 2: Butik ve E-Ticaret
Ürün açıklaması
Güçlü: "Şu ürün için e-ticaret açıklaması yaz: [ürün: keten gömlek, renkler, bedenler]. İlk cümle duyguyu satsın, ikinci paragraf kumaş ve bakımı anlatsın, sonda 'kargo ve iade' cümlesi olsun. 120 kelime."
İndirim kampanya metni
Güçlü: "[Sezon sonu %30] kampanyası için 3 farklı duyuru metni yaz: biri Instagram hikâyesi (kısa ve acil), biri WhatsApp toplu mesajı (samimi), biri site bandı (tek cümle). Hepsinde bitiş tarihi geçsin: [tarih]."
Butik tarafında görsel de işin yarısıdır; ürün kareleri için ürün fotoğrafı promptlarına, paylaşım metinleri için sosyal medya promptlarına bakın.
Paket 3: Emlakçı
İlan açıklaması
Güçlü: "Şu daire için sahibinden-tarzı değil, profesyonel emlak diliyle ilan açıklaması yaz: [2+1, 85m², 3. kat, Kadıköy, site içi, otoparklı]. İlk paragraf konumu satsın, ikinci paragraf daireyi anlatsın, sonda ulaşım ve okul bilgisi olsun. Abartılı sıfat kullanma."
Müşteri takibi
Güçlü: "Ev gezdirdiğim ama karar vermeyen müşteriye 3 gün sonra atılacak WhatsApp mesajını yaz. Baskı yapma, yeni bir bilgi ekle (fiyat güncellemesi / benzer ilan / kredi notu), randevuyu yumuşakça hatırlat. 3 cümle."
Paket 4: Kuaför ve Güzellik Salonu
Randevu hatırlatma ve dolgu
Güçlü: "Yarınki randevusu için müşteriye hatırlatma mesajı yaz: '[İsim], yarın saat [14.00]'da [balyaj] randevunuz var' bilgisini ver, iptal durumunda haber vermesini rica et. Sıcak ve kısa olsun."
Yeni hizmet duyurusu
Güçlü: "Salonuma yeni eklediğim [cilt bakımı] hizmetini duyuran Instagram metni yaz: ilk cümle soruyla başlasın ('Cildiniz kışa hazır mı?'), ikinci paragraf hizmeti anlatsın, sonda ilk 10 kişiye özel fiyat cümlesi olsun."
Paket 5: Öğretmen ve Kurs
Veli bilgilendirme
Güçlü: "Velilere gönderilecek [sınav tarihi değişikliği] duyurusunu yaz: ilk cümlede net bilgi, ikinci paragrafta gerekçe, sonda soru için iletişim cümlesi. Resmî ama soğuk olmayan bir dil kullan."
Ders materyali
Güçlü: "[7. sınıf] için [kesirler] konusunda 5 soruluk mini test hazırla: 2 kolay, 2 orta, 1 zor. Her sorunun cevabını ve bir cümlelik çözümünü ayrı bölümde ver."
Paket 6: Muhasebeci ve Mali Müşavir
Müşteri hatırlatma
Güçlü: "Mükelleflerime [KDV beyannamesi son günü] hatırlatması yaz: son tarihi kalın vurgula, gecikme cezasını tek cümleyle hatırlat, belge gönderme çağrısı ekle. Korkutma, net ol."
Mevzuat sadeleştirme
Güçlü: "Şu mevzuat metnini küçük işletme sahibinin anlayacağı dile çevir: [metin]. 5 maddelik özet çıkar, 'sizi ilgilendiren' ve 'ilgilendirmeyen' diye ikiye ayır."
Günlük 15 Dakikalık Yapay Zekâ Rutini
Paketleri verdim; şimdi onları alışkanlığa çevirecek rutin. Günde üç kısa seans, toplam on beş dakika:
| Zaman | Süre | İş | Prompt Kalıbı |
|---|---|---|---|
| Sabah (dükkânı açarken) | 5 dk | Günün paylaşımını hazırla | "Bugün için [işletme türü] hesabına 1 gönderi metni + fotoğraf önerisi yaz. Konu: [gündem]." |
| Öğle (molada) | 5 dk | Yorum ve mesajlara cevap taslağı | "Şu müşteri mesajına cevap taslağı yaz: [mesaj]. Ton: [samimi/profesyonel]." |
| Akşam (kapanışta) | 5 dk | Yarının planı | "Yarın yapılacak 3 işi öncelik sırasına koy ve her birine ilk adımı yaz: [işler]." |
On beş dakika, çay molasından kısadır. Bir ay uygulayın; ikinci ay neyi otomatikleştireceğinizi kendiniz bulursunuz. Yapay zekâdan verim alan KOBİ ile almayan arasındaki fark yetenek değil, rutindir.
Sık Sorulan Sorular
Benim mesleğim listede yok, ne yapmalıyım?
Size en yakın paketi alıp üç kelimesini değiştirin: işletme türü, müşteri tipi ve ürün/hizmet adı. Berber paketi, kuaför paketinin aynısıdır; tesisatçı, emlakçının "müşteri takibi" kalıbını kullanır. Kalıplar mesleğe değil, iş türüne (duyuru, cevap, takip, açıklama) göre hazırlanmıştır.
Yapay zekâya işimi öğretmem gerekir mi?
Uzun uzun gerekmez; ama tek cümlelik kimlik cümlesi her şeyi değiştirir: "Kadıköy'de 10 yıllık esnaf lokantasıyız" gibi. Bu cümleyi her sohbetin başına yapıştırın; model tonu ve içeriği ona göre ayarlar. Buna "bağlam cümlesi" deyin ve telefonunuzun notlarına kaydedin.
Müşteri, cevabı yapay zekânın yazdığını anlar mı?
Olduğu gibi yapıştırırsanız bazen anlar: fazla düzgün cümleler, gereksiz nezaket, emoji yağmuru. Çözüm basit: taslağı alıp iki dokunuş yapın — bir cümleyi kendi ağzınızla değiştirin, gereksiz emojileri silin. Otuz saniyelik dokunuş, metni sizin metniniz yapar.
Ücretsiz yapay zekâ işime yeter mi?
Bu yazıdaki işlerin tamamı ücretsiz modellerle yapılır. Ücretli plana ancak günlük kullanımınız ciddi artarsa (yüzlerce açıklama, sürekli görsel) geçersiniz. Önce üç ay ücretsizde rutini oturtun; para harcayacaksanız neye harcadığınızı bilerek harcayın.
Bora Kurum'un Notu
Kurumsal eğitimlerde sunum yaparım; esnaf ziyaretlerinde çay içerim. İkincisinde öğrendiğim şudur: KOBİ'nin sorunu bilgi eksikliği değil, vakit yokluğudur. O yüzden bu yazıda teori yok, paket var. Tek ricam: paketleri kopyalayıp bir klasöre atmayın; bugün birini gerçekten kullanın. Yarınki menü duyurusunu modele yazdırın, üstüne iki dokunuş yapıp paylaşın. İlk Paylaşım Sendromu'nu bir kez atlatırsanız gerisi gelir. Yapay zekâ, büyük şirketlerin oyuncağı değil; dükkânı tek başına çevirenlerin çırağıdır. Çırağı işe alın.
Satış tarafı için satışta 10 prompt, ekip yönetimi için yöneticiler için promptlar ve İK promptları yazılarına bakın. Pazarlama tarafında pazarlama departmanı ve sosyal medya yazıları devamı. Temel için Prompt Nedir? ve Popüler Promptlar.
Kaynaklar
- Google Gemini — ücretsiz başlangıç için en pratik adres
- OpenAI — rutin işlerde güçlü akıl yürütme
- Popüler Prompt Örnekleri — genel kalıp arşivi, bu sitede